10 loại thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân từ ngày 01/7/2026.

Quốc hội khóa XV thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 ngày 10/12/2025. Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, thay thế Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 và các luật sửa đổi, bổ sung luật này. Với 4 chương và 29 điều, đây là lần sửa đổi toàn diện nhất đối với thuế thu nhập cá nhân trong gần hai thập kỷ.

Luật mới xác định 10 loại thu nhập chịu thuế. Chín nhóm đầu về cơ bản kế thừa quy định của luật cũ nhưng có phạm vi rộng hơn. Nhóm thứ mười, "thu nhập khác", là nhóm hoàn toàn mới: nhóm này đánh thuế những loại tài sản mà pháp luật trước đây chưa dự liệu.

Luật mới xác định 10 loại thu nhập chịu thuế

Nhóm 1: Thu nhập từ kinh doanh mở rộng sang kinh tế số

Thu nhập từ kinh doanh nay bao gồm thu nhập từ bốn nhóm hoạt động: sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ; hành nghề độc lập của cá nhân có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề; đại lý, môi giới; và thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số.

Nhóm cuối cùng là nội dung bổ sung đáng chú ý nhất. Trước đây, người bán hàng trực tuyến, người bán hàng qua livestream, người sáng tạo nội dung nhận doanh thu từ nền tảng và KOL/KOC nhận thù lao quảng cáo vẫn phải nộp thuế theo nguyên tắc chung. Tuy nhiên, trên thực tế, các bên thường hiểu khác nhau về bản chất khoản thu nhập và cách thu thuế. Khi luật nêu đích danh nhóm hoạt động này, sự chưa rõ ràng đó được khắc phục, và cơ quan thuế có cơ sở pháp lý rõ hơn để phối hợp với sàn thương mại điện tử và nền tảng số trong việc khấu trừ, kê khai thay cho cá nhân.

Một số quy định áp dụng cho cả năm 2026. Các quy định về thu nhập từ kinh doanh và thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Vì vậy, các quy định này được tính cho cả năm 2026 và quyết toán vào đầu năm 2027, chứ không chỉ áp dụng từ ngày 01/7/2026.

Nhóm 10 "Thu nhập khác": năm loại tài sản lần đầu bị đánh thuế

Nhóm "thu nhập khác" là nội dung mới và được quan tâm nhiều nhất của Luật 109/2025/QH15. Nhóm này đưa năm loại thu nhập sau vào diện chịu thuế:

a) Chuyển nhượng tên miền internet quốc gia Việt Nam ".vn"

Thị trường mua bán tên miền ".vn" đã tồn tại nhiều năm, với một số giao dịch giá trị lớn, nhưng luật thuế cũ chưa điều chỉnh các giao dịch này. Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, thu nhập từ hoạt động này chịu thuế suất 5% trên phần thu nhập vượt 20 triệu đồng.

b) Chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon

Khi Việt Nam xây dựng thị trường các-bon, thu nhập từ mua bán tín chỉ các-bon chịu thuế ở mức 5% trên phần vượt 20 triệu đồng. Quy định này cần được đọc cùng quy định miễn thuế: lần chuyển nhượng đầu tiên của cá nhân được công nhận kết quả giảm phát thải hoặc được cấp tín chỉ được miễn thuế. Như vậy, thuế nhắm vào hoạt động mua đi bán lại để hưởng chênh lệch, không nhắm vào người trực tiếp tạo ra tín chỉ.

c) Chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá

Khi biển số xe được đấu giá và được phép chuyển nhượng, khoản chênh lệch người trúng đấu giá thu được khi chuyển nhượng chịu thuế suất 5% trên phần vượt 20 triệu đồng.

d) Chuyển nhượng tài sản số

Tài sản số gồm tài sản ảo và tài sản mã hóa. Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, thuế suất là 0,1% trên giá chuyển nhượng. Giống như chứng khoán, thuế được tính trên giá trị giao dịch, không tính trên phần lãi. Cách tính này cho phép cơ quan thuế thu ngay khi phát sinh giao dịch mà không phải xác định giá vốn, vốn rất khó xác định đối với tài sản mã hóa.

đ) Chuyển nhượng vàng miếng

Luật 109/2025/QH15 đưa vàng miếng vào diện thu nhập chịu thuế nhưng không quy định thuế suất. Nghị định 253/2026/NĐ-CP cũng không quy định về chuyển nhượng vàng miếng.

Theo Bộ Tài chính, Chính phủ chưa quy định ngưỡng chịu thuế, thời điểm áp dụng và cơ chế thu đối với khoản thu nhập này. Bộ Tài chính đang xây dựng một nghị định riêng về chính sách thuế đối với hoạt động kinh doanh vàng.

Vì vậy, hiện nay cơ quan thuế chưa thu thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng vàng miếng. Mức 0,1% mà một số nguồn thông tin nêu hiện chưa có căn cứ pháp lý. Doanh nghiệp và cá nhân nên theo dõi văn bản hướng dẫn khi được ban hành.

Ngưỡng chịu thuế tăng từ 10 lên 20 triệu đồng

Một thay đổi có tác động rộng nhưng ít được chú ý là việc nâng ngưỡng chịu thuế đối với thu nhập từ trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền thương mại, nhận thừa kế và quà tặng, từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng cho mỗi lần nhận. Riêng bản quyền và nhượng quyền thương mại, ngưỡng tính theo từng hợp đồng; điều này có ý nghĩa thực tế khi một hợp đồng bản quyền được thanh toán làm nhiều đợt.

Ngưỡng 20 triệu đồng cũng áp dụng cho ba loại thu nhập mới: tên miền, tín chỉ các-bon và biển số xe. Riêng tài sản số không có ngưỡng miễn thuế; thuế 0,1% áp dụng ngay từ đồng đầu tiên của giá chuyển nhượng.

Mỗi loại thu nhập ngoài tiền lương có thuế suất riêng

Điểm không thay đổi: thuế chuyển nhượng bất động sản vẫn là 2%

Trong quá trình soạn thảo, các nhà làm luật đã thảo luận phương án đánh thuế chuyển nhượng bất động sản theo thời gian nắm giữ (nắm giữ càng ngắn, thuế suất càng cao) để hạn chế đầu cơ. Tuy nhiên, phương án này không được thông qua. Cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú vẫn nộp thuế ở mức 2% trên giá chuyển nhượng.

Các mốc thời gian quyết định việc áp dụng luật mới

Những việc doanh nghiệp và cá nhân cần chuẩn bị

• Rà soát chính sách phúc lợi và các khoản chi cho người lao động để xác định lại khoản nào chịu thuế, khoản nào được miễn theo danh mục mới.
• Cập nhật phần mềm tính lương và khấu trừ thuế theo biểu thuế 5 bậc và mức giảm trừ gia cảnh mới, áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026.
• Doanh nghiệp hoạt động trên nền tảng số nên xác định lại nghĩa vụ khấu trừ và kê khai thay cho cá nhân hợp tác kinh doanh.
• Cá nhân nắm giữ tài sản số, tín chỉ các-bon, tên miền nên bắt đầu lưu hồ sơ chứng minh giá vốn và thời điểm sở hữu ngay từ bây giờ.
• Chưa thu thuế đối với chuyển nhượng vàng miếng cho đến khi có nghị định hướng dẫn chính thức.