Định danh điện tử cho người nước ngoài: thay đổi lớn từ ngày 28/9/2026.

Người nước ngoài được cấp tài khoản định danh điện tử, không phải căn cước điện tử

Căn cước điện tử là chế định của Luật Căn cước 2023, chỉ áp dụng cho công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch. Chế định này không áp dụng cho người nước ngoài.

Người nước ngoài được cấp tài khoản định danh điện tử theo Nghị định 69/2024/NĐ-CP, một chế định riêng có căn cứ pháp lý riêng. Hai khái niệm này thường bị nhầm lẫn, trong khi viện dẫn đúng khái niệm ảnh hưởng trực tiếp đến việc lập hồ sơ.

Người nước ngoài nhập cảnh hoặc cư trú hợp pháp đều được cấp tài khoản

Thay đổi này có ý nghĩa thực tế lớn: khách du lịch hoặc chuyên gia sang Việt Nam ngắn hạn bằng thị thực, dù chưa có thẻ tạm trú, nay cũng được đăng ký tài khoản.

Cá nhân người nước ngoài đăng ký trên cơ sở tự nguyện. Việc đăng ký là tự nguyện và chỉ thực hiện "khi có nhu cầu"; không văn bản nào buộc cá nhân người nước ngoài phải có tài khoản định danh điện tử. Tuy nhiên, như phần về doanh nghiệp dưới đây cho thấy, trong một số trường hợp việc này trở thành bắt buộc trên thực tế.

Người nước ngoài phải đăng ký trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh

Nơi nộp hồ sơ

• Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an (44 đến 46 Trần Phú, Ba Đình, Hà Nội)
• Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh

Cơ quan có thẩm quyền cấp tài khoản là Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an.

Trình tự đăng ký gồm năm bước

1. Người nước ngoài đến cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và xuất trình hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế
2. Người nước ngoài cung cấp thông tin theo Phiếu đề nghị mẫu TK01, gồm số thuê bao di động chính chủ, địa chỉ email (không bắt buộc) và thông tin đề nghị tích hợp
3. Cán bộ tiếp nhận nhập thông tin, thu nhận ảnh khuôn mặt và vân tay, đồng thời đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh
4. Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh chuyển đề nghị sang cơ quan quản lý định danh và xác thực điện tử
5. Người nước ngoài nhận kết quả qua ứng dụng định danh quốc gia, tin nhắn SMS hoặc email

Việc thu nhận sinh trắc học vẫn phải thực hiện trực tiếp. Người nước ngoài vẫn phải đến trực tiếp cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để thu nhận thông tin sinh trắc học.

Việc đăng ký không mất phí

Công dân Việt Nam và người nước ngoài không phải thanh toán chi phí khi đăng ký cấp tài khoản định danh điện tử.

Tài khoản không có thời hạn cố định mà gắn với hộ chiếu và thời hạn cư trú

Pháp luật không quy định thời hạn sử dụng cố định (chẳng hạn 5 năm) cho tài khoản của người nước ngoài, mà áp dụng cơ chế khóa tài khoản.

Tài khoản định danh điện tử của người nước ngoài bị khóa trong các trường hợp sau:

1. Người nước ngoài yêu cầu khóa tài khoản của mình
2. Người nước ngoài vi phạm điều khoản sử dụng ứng dụng định danh quốc gia
3. Hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế hết hạn
4. Thời hạn cư trú trên lãnh thổ Việt Nam kết thúc
5. Người đó chết

Hệ thống tự động mở khóa tài khoản khi lý do khóa không còn.

Như vậy, hiệu lực của tài khoản gắn với thời hạn hộ chiếu và thời hạn cư trú. Pháp luật không có thủ tục "gia hạn tài khoản" riêng. Người nước ngoài chỉ cần gia hạn hộ chiếu và thẻ tạm trú; khi cơ sở dữ liệu xuất nhập cảnh được cập nhật, tài khoản hoạt động trở lại.

Tài khoản định danh điện tử phục vụ nhiều giao dịch thiết yếu

• Người nước ngoài có thể thực hiện thủ tục hành chính và dịch vụ công trực tuyến.
• Người nước ngoài có thể dùng tài khoản để xác thực giao dịch ngân hàng.
• Người nước ngoài có thể đăng ký lưu trú, khai báo tạm trú qua tài khoản.
• Tài khoản lưu trữ giấy tờ cư trú điện tử, gồm thẻ tạm trú và thẻ thường trú đã được số hóa.

Bên bảo lãnh nộp hồ sơ xuất nhập cảnh bằng tài khoản của chính mình

Cổng dịch vụ công Bộ Công an cho phép nộp trực tuyến hồ sơ cấp thị thực, gia hạn tạm trú và cấp thẻ tạm trú. Tuy nhiên, bên bảo lãnh Việt Nam (thân nhân, tổ chức hoặc doanh nghiệp) là bên nộp hồ sơ, dùng tài khoản định danh điện tử của chính mình, và kê khai thông tin của người nước ngoài tại mục "Người đề nghị".

Vì vậy, người nước ngoài không cần có tài khoản định danh điện tử để doanh nghiệp nộp hồ sơ thị thực cho họ. Thời hạn giải quyết là 05 ngày làm việc, có thể kéo dài đến 30 ngày nếu hồ sơ cần xác minh.

Phạm vi sử dụng tài khoản đã được mở rộng

• Ứng dụng định danh quốc gia tích hợp 206 loại giấy tờ (66 loại cho cá nhân, 140 loại cho cơ quan, tổ chức).
• Cơ quan, tổ chức không được yêu cầu nộp hoặc xuất trình bản chính, bản sao giấy tờ đã được tích hợp trên ứng dụng.
• Người dùng được miễn phí, lệ phí khi thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công qua ứng dụng định danh quốc gia.
• Người nước ngoài có thể sử dụng cổng kiểm soát xuất nhập cảnh tự động nếu đáp ứng yêu cầu về dữ liệu

Doanh nghiệp FDI có người đại diện là người nước ngoài chịu rủi ro vận hành

Từ ngày 01/7/2025, cơ quan, tổ chức, kể cả doanh nghiệp, phải đăng nhập Cổng dịch vụ công bằng tài khoản định danh điện tử của tổ chức do Bộ Công an cấp. Các tài khoản cũ trên các cổng riêng lẻ đã ngừng sử dụng từ ngày 30/6/2025.

Để được cấp tài khoản định danh điện tử của tổ chức, người đại diện theo pháp luật phải có tài khoản định danh điện tử cá nhân.

Hai quy định này tạo thành một chuỗi điều kiện nối tiếp:

Nhập cảnh hoặc cư trú hợp pháp → Tài khoản định danh cá nhân của người đại diện → Tài khoản định danh của tổ chức → Nộp hồ sơ hành chính trực tuyến

Nếu một mắt xích trong chuỗi không được đáp ứng, doanh nghiệp không thể nộp hồ sơ trực tuyến. Với doanh nghiệp FDI có người đại diện theo pháp luật là người nước ngoài, đây là rủi ro vận hành cần lưu ý: nếu người đại diện chưa có tài khoản định danh điện tử, hoặc tài khoản bị khóa do hộ chiếu hoặc thời hạn cư trú hết hạn, mọi giao dịch trực tuyến của doanh nghiệp đều bị ảnh hưởng.

Định danh điện tử không phải điều kiện để được cấp giấy phép lao động

Hai thủ tục không liên thông trực tiếp. Người lao động nước ngoài không cần có tài khoản định danh điện tử để được cấp giấy phép lao động. Hồ sơ có thể nộp trực tiếp, qua bưu chính công ích, qua người được ủy quyền, hoặc trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công tại địa phương đã triển khai.

Tuy vậy, giữa hai thủ tục vẫn có một liên hệ gián tiếp: nếu doanh nghiệp nộp hồ sơ trực tuyến, doanh nghiệp vẫn cần tài khoản định danh điện tử của tổ chức, và tài khoản này lại phụ thuộc vào tài khoản cá nhân của người đại diện theo pháp luật (xem phần trên).

Cần phân biệt rõ hai chủ thể: yêu cầu về tài khoản định danh điện tử áp dụng cho doanh nghiệp khi nộp hồ sơ trực tuyến, không áp dụng cho cá nhân người lao động nước ngoài.

VNeID không bắt buộc khi người nước ngoài mở tài khoản ngân hàng

Pháp luật không bắt buộc, nhưng có tài khoản định danh điện tử sẽ giúp thủ tục thuận tiện hơn nhiều.

Từ ngày 01/01/2025, khách hàng cá nhân, kể cả người nước ngoài, chưa xác thực sinh trắc học sẽ không rút tiền và không giao dịch điện tử được theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Hiện có ba cách xác thực:

1. Ngân hàng thu thập trực tiếp tại quầy, áp dụng cho người chưa có tài khoản định danh điện tử.
2. Khách hàng xác thực qua tài khoản định danh điện tử.
3. Ngân hàng đối chiếu với dữ liệu sinh trắc học đã thu thập và kiểm tra trước đó.

Về hồ sơ mở tài khoản, người nước ngoài có thể sử dụng một trong hai loại giấy tờ: hộ chiếu kèm thị thực hoặc giấy tờ chứng minh miễn thị thực; hoặc danh tính điện tử thông qua tài khoản định danh điện tử.

Như vậy, tài khoản định danh điện tử là một lựa chọn thay thế, không phải điều kiện bắt buộc. Tuy nhiên, khi có tài khoản này, người nước ngoài có thể mở tài khoản ngân hàng và xác thực trực tuyến mà không phải đến quầy giao dịch, một lợi ích đáng kể đối với chuyên gia nước ngoài.

Những việc doanh nghiệp nên làm

1. Nếu người đại diện theo pháp luật là người nước ngoài chưa có tài khoản định danh điện tử: doanh nghiệp nên ưu tiên xử lý sớm, vì điều kiện này ảnh hưởng đến mọi hồ sơ trực tuyến của doanh nghiệp.
2. Tách bạch thủ tục định danh điện tử và thủ tục cấp giấy phép lao động: đây là hai thủ tục độc lập, không phụ thuộc lẫn nhau.
3. Theo dõi các mốc liên kết tài khoản: ngày 31/12/2026 với nhiều nhóm tài khoản trên nền tảng số, và ngày 30/6/2027 với tài khoản ngân hàng. Phạm vi áp dụng cho người nước ngoài cần được kiểm tra lại khi có hướng dẫn chi tiết.
4. Nhắc nhân sự nước ngoài rằng tài khoản phụ thuộc vào hộ chiếu: khi hộ chiếu hết hạn, tài khoản bị khóa và các giao dịch dựa vào tài khoản này cũng bị gián đoạn.