Hướng dẫn mới về quy trình phê duyệt M&A.

Với hiệu lực của Luật Đầu tư 2020, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Công văn số 8909 / BKHĐT-PC vào cuối năm ngoái hướng dẫn thực hiện các thủ tục đầu tư. Đây là những điểm chính và giải thích hướng dẫn mới về thủ tục phê duyệt sẽ mang lại lợi ích như thế nào cho các hoạt động mua bán và sáp nhập tiềm năng.

Bài viết này tóm tắt các điểm chính của hướng dẫn mới về thủ tục chấp thuận và giải thích ảnh hưởng của hướng dẫn đối với các giao dịch mua bán và sáp nhập tiềm năng.

Theo Mục I, Khoản 3.2 của Công văn, công ty mục tiêu (bên nhận góp vốn hoặc bên bán cổ phần, phần vốn góp) phải nộp một bộ hồ sơ đề nghị chấp thuận hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) cho Cơ quan đăng ký đầu tư. Theo Luật Đầu tư 2014 và phiên bản 2020, chính nhà đầu tư nước ngoài là bên nộp hồ sơ này.

Tuy nhiên, cả nhà đầu tư nước ngoài và công ty mục tiêu đều phải ký vào biểu mẫu dùng cho thủ tục chấp thuận M&A. Vì vậy, chúng tôi cho rằng trên thực tế, một trong hai bên hoặc cả hai bên vẫn có thể nộp hồ sơ.

Theo Công văn, hồ sơ đề nghị chấp thuận M&A hiện nay cần nhiều thông tin, tài liệu hơn so với quy định trước đây. Tài liệu thứ nhất là văn bản đề nghị chấp thuận M&A. Văn bản này phải nêu thông tin đăng ký doanh nghiệp của công ty mục tiêu, gồm tên, mã số doanh nghiệp, loại hình doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính, ngành nghề kinh doanh, vốn điều lệ và nhà đầu tư nước ngoài hiện hữu (nếu có).

Văn bản đề nghị cũng phải nêu: thông tin về cổ đông sáng lập (nếu có); giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của công ty mục tiêu (nếu công ty sử dụng đất ở hải đảo, khu vực biên giới, ven biển); tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trước và sau khi đầu tư; giá trị giao dịch; và thông tin về dự án đầu tư của công ty mục tiêu (nếu có). Nội dung cuối cùng này là điểm mới so với quy định cũ.

Tài liệu thứ hai là bản sao hợp lệ giấy tờ pháp lý của cả nhà đầu tư nước ngoài và công ty mục tiêu.

Tài liệu thứ ba, cũng là điểm mới, là văn bản thỏa thuận giữa nhà đầu tư nước ngoài và công ty mục tiêu về việc góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp. Tuy nhiên, trên thực tế, nhà đầu tư phải được chấp thuận M&A trước khi góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp. Vì vậy, yêu cầu này có thể khiến cả hai bên không rõ nên nộp dự thảo thỏa thuận hay thỏa thuận đã ký cho cơ quan đăng ký đầu tư.

Ngoài ra, nếu nhà đầu tư nước ngoài đầu tư bằng hình thức góp thêm vốn (không mua cổ phần hoặc phần vốn góp từ cổ đông, thành viên hiện hữu), hiện chưa rõ các bên phải nộp loại văn bản thỏa thuận nào.

Tài liệu thứ tư, cũng là tài liệu cuối cùng, là văn bản kê khai về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nếu công ty mục tiêu sử dụng đất ở hải đảo, khu vực biên giới, ven biển. Tuy nhiên, Công văn không đưa ra biểu mẫu hay hướng dẫn thêm cho việc kê khai này. Vì vậy, hiện chưa rõ công ty mục tiêu được tự kê khai và tự chịu trách nhiệm, hay phải có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền.

Về ngành nghề kinh doanh và điều kiện tiếp cận thị trường, nhà đầu tư nước ngoài được đối xử bình đẳng như nhà đầu tư trong nước, trừ các trường hợp cụ thể trong Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Chính phủ sẽ ban hành danh mục này, nhưng hiện chưa rõ thời điểm ban hành.

Danh mục này gồm ngành, nghề nhà đầu tư nước ngoài không được đầu tư kinh doanh và ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện. Chính phủ sẽ quy định chi tiết điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài trong từng lĩnh vực, phù hợp với luật, nghị quyết, pháp lệnh, nghị định và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Trước khi Luật Đầu tư 2020 được áp dụng, Cơ quan đăng ký đầu tư xử lý các hồ sơ hợp lệ theo Luật Đầu tư 2014. Hiện nay, Luật Đầu tư 2020 đã có hiệu lực và thay thế Luật Đầu tư 2014. Vì vậy, Công văn đưa ra hai trường hợp xử lý hồ sơ:

Thứ nhất, nếu đã quá thời hạn giải quyết nhưng người nộp hồ sơ chưa nhận được kết quả, cơ quan đăng ký đầu tư tiếp tục xử lý hồ sơ theo Luật Đầu tư 2014 và các quy định liên quan.

Thứ hai, nếu thời hạn giải quyết rơi vào sau ngày 01/01/2021, Cơ quan đăng ký đầu tư hướng dẫn người nộp hồ sơ bổ sung tài liệu còn thiếu (nếu có) hoặc sửa đổi hồ sơ đã nộp cho phù hợp với Luật Đầu tư 2020. Sau đó, cơ quan này thực hiện thủ tục theo luật tương ứng.

Để thuận tiện cho việc thực hiện, Công văn kèm theo các mẫu văn bản dùng cho thủ tục đăng ký đầu tư. Tuy nhiên, Công văn chỉ là hướng dẫn tạm thời. Công văn bảo đảm các thủ tục đăng ký đầu tư được thực hiện theo Luật Đầu tư 2020 từ ngày 01/01/2021 cho đến khi Chính phủ ban hành nghị định hướng dẫn chính thức.