Nghĩa vụ tuân thủ của doanh nghiệp FDI năm 2026: những gì đã thay đổi.

Phần lớn sự chú ý dành cho thủ tục gia nhập thị trường, nhưng trong năm 2026, ba nhóm nghĩa vụ sau thành lập cũng thay đổi đáng kể mà ít người để ý: chế độ báo cáo, tài khoản vốn đầu tư trực tiếp, và ưu đãi thuế trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu. Doanh nghiệp không cập nhật các thay đổi này có thể nộp thiếu báo cáo và mất những ưu đãi lẽ ra được hưởng.

1. Báo cáo: nhóm báo cáo giám sát tăng từ 2 lên 6 kỳ mỗi năm

Đây là thay đổi có tác động vận hành trực tiếp nhất. Doanh nghiệp nay phải lập thêm báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư theo quý theo Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Riêng nhóm báo cáo này tăng từ 2 kỳ mỗi năm (6 tháng và năm) lên 6 kỳ mỗi năm.

Cộng với báo cáo hoạt động đầu tư hiện có (4 quý và 1 năm), một doanh nghiệp FDI nay phải nộp khoảng 11 kỳ báo cáo định kỳ mỗi năm. Doanh nghiệp vẫn theo lịch báo cáo cũ có thể nộp thiếu ngay từ quý đầu tiên.

a) Báo cáo hoạt động đầu tư được nộp theo quý và năm

Nội dung báo cáo. Doanh nghiệp báo cáo về vốn đầu tư thực hiện, kết quả kinh doanh, lao động, nộp ngân sách, đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, bảo vệ môi trường và các chỉ tiêu chuyên ngành.

Phương thức nộp. Báo cáo được nộp qua Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư (fdi.gov.vn).

Mẫu biểu. Doanh nghiệp dùng mẫu biểu theo Thông tư 55/2026/TT-BTC, thay thế các Thông tư 03/2021, 25/2023 và 06/2025 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Doanh nghiệp còn dùng mẫu A.III.1 và A.III.2 cũ cần chuyển sang mẫu mới.

b) Báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư tăng lên 6 kỳ mỗi năm

Từ ngày 14/01/2026, nghĩa vụ này được thực hiện theo Nghị định 19/2026/NĐ-CP (đã được sửa đổi), với mẫu biểu theo Thông tư 44/2026/TT-BTC.

Phương thức nộp. Báo cáo được nộp qua nghiepvugiamsatdautu.mof.gov.vn. Một số địa phương như Hà Nội và TP.HCM có cổng riêng của Sở Tài chính, nên doanh nghiệp cần kiểm tra với cơ quan quản lý tại địa phương.

c) Mỗi loại báo cáo có khung phạt riêng

Cá nhân chịu mức phạt bằng một nửa mức phạt đối với tổ chức. Biện pháp khắc phục hậu quả là buộc bổ sung nội dung còn thiếu và buộc thực hiện chế độ báo cáo.

Hai khung phạt nêu trên áp dụng cho hai loại báo cáo khác nhau, nên không mâu thuẫn với nhau.

Nghị định 288/2026/NĐ-CP (ký ngày 21/7/2026) còn tăng nặng mức phạt đối với vi phạm về đăng ký doanh nghiệp: kê khai không trung thực hồ sơ bị phạt 30 đến 70 triệu đồng; chậm đăng ký thay đổi bị phạt theo bậc thời gian (1 đến 10 ngày: cảnh cáo; 11 đến 30 ngày: 10 đến 20 triệu; 31 đến 90 ngày: 30 đến 40 triệu; trên 90 ngày: 50 đến 60 triệu).

2. Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp chịu quy định mới từ ngày 18/8/2026

Ngưỡng áp dụng hạ từ 51% xuống trên 50%

Trước đây, doanh nghiệp phải mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp khi nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ từ 51% vốn điều lệ. Thông tư 38/2026 hạ ngưỡng này xuống trên 50%.

Khoảng chênh lệch tuy nhỏ nhưng có ý nghĩa thực tế. Doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên 50% nhưng dưới 51%, trước đây không thuộc diện áp dụng, nay phải mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp. Doanh nghiệp trong nhóm này nên rà soát lại nghĩa vụ theo quy định mới.

Thông tư mới còn có năm thay đổi khác

• Thông tư thống nhất sử dụng thuật ngữ "tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài" theo Luật Đầu tư, thay cho "doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài".
• Tài khoản vốn được mở riêng cho từng hợp đồng BCC, từng dự án PPP, từng hợp đồng dầu khí; tài khoản có thể được mở bằng ngoại tệ và/hoặc đồng Việt Nam tại một ngân hàng được phép.
• Khi góp vốn bằng nhiều loại tiền, doanh nghiệp được mở một tài khoản cho mỗi loại ngoại tệ tại cùng một ngân hàng.
• Nhà đầu tư được chuyển tiền góp vốn trước khi doanh nghiệp làm thủ tục đăng ký tăng vốn; quy định này phù hợp với cơ chế "thành lập doanh nghiệp trước, cấp giấy chứng nhận đầu tư sau" của Luật Đầu tư 2025.
• Thông tư làm rõ "ngoại tệ tự có" không bao gồm ngoại tệ mua và vay từ tổ chức tín dụng.

Doanh nghiệp có 12 tháng để đóng tài khoản không còn cần thiết

Doanh nghiệp phải đóng tài khoản vốn đầu tư trong vòng 12 tháng kể từ ngày 18/8/2026 nếu không còn nhà đầu tư nước ngoài hoặc không được cấp giấy chứng nhận đầu tư.

3. Việc chuyển lợi nhuận ra nước ngoài vẫn theo quy định cũ

Việc chuyển lợi nhuận ra nước ngoài vẫn được thực hiện theo Thông tư 186/2010/TT-BTC. Văn bản này chưa bị thay thế.

4. Thuế tối thiểu toàn cầu làm giảm giá trị của ưu đãi thuế

Thuế thu nhập doanh nghiệp theo Luật 67/2025/QH15 (từ 01/10/2025)

Lĩnh vực ưu đãi cao nhất bao gồm công nghệ cao, sản phẩm công nghệ số, thiết bị điện tử, nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI, năng lượng tái tạo và môi trường. Thời hạn ưu đãi 15 năm được tính từ năm đầu tiên có doanh thu.

Điều kiện áp dụng là doanh nghiệp phải hạch toán riêng doanh thu của hoạt động được ưu đãi và thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, kê khai.

Ưu đãi thuế mất phần lớn giá trị đối với tập đoàn thuộc diện áp dụng

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp chưa tính đến nội dung này khi lập kế hoạch thuế.

Phần chênh lệch dưới 15% sẽ bị thu bổ sung. Với tập đoàn thuộc phạm vi áp dụng, thuế suất ưu đãi 10% và các khoản miễn, giảm thuế mất phần lớn giá trị kinh tế, vì phần chênh lệch dưới 15% sẽ bị thu bổ sung, tại Việt Nam hoặc tại nước của công ty mẹ.

Đây cũng là lý do Việt Nam thành lập Quỹ Hỗ trợ đầu tư: chuyển từ ưu đãi thuế sang hỗ trợ bằng tiền dựa trên chi phí thực tế, hình thức không bị thuế tối thiểu toàn cầu triệt tiêu.

5. Quỹ Hỗ trợ đầu tư: công cụ thay thế ưu đãi thuế

Quỹ Hỗ trợ đầu tư được quy định tại Nghị định 182/2024/NĐ-CP và áp dụng từ năm tài chính 2024.

Dự án phải đạt ngưỡng vốn đầu tư tối thiểu

• Dự án trung tâm dữ liệu AI, chip, bán dẫn: 6.000 tỷ đồng
• Dự án công nghệ cao khác: 12.000 tỷ đồng
• Dự án ứng dụng: 3.000 tỷ đồng
• Yêu cầu về doanh thu năm: 10.000 đến 20.000 tỷ đồng tùy lĩnh vực

Mức hỗ trợ

Hồ sơ được xét qua nhiều cấp. Doanh nghiệp nộp hồ sơ trước ngày 10/7 hằng năm; báo cáo tài chính phải được kiểm toán độc lập; địa phương tổng hợp và gửi cơ quan quản lý Quỹ trước ngày 01/10; Chính phủ phê duyệt ở bước cuối cùng.

Với doanh nghiệp đủ điều kiện, khoản hỗ trợ này có giá trị lớn hơn nhiều so với ưu đãi thuế đã bị thuế tối thiểu toàn cầu triệt tiêu. Mốc 10/7 hằng năm là thời hạn bắt buộc: doanh nghiệp nộp trễ có thể phải chờ đến kỳ xét hỗ trợ năm sau.

Những việc doanh nghiệp FDI cần rà soát

1. Cập nhật lịch báo cáo: báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư nay có 6 kỳ mỗi năm. Chuyển sang mẫu biểu mới theo Thông tư 55/2026 và Thông tư 44/2026.
2. Kiểm tra tỷ lệ sở hữu nước ngoài. Nếu tỷ lệ này trên 50% nhưng dưới 51%, doanh nghiệp nay phải mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp.
3. Rà soát tài khoản vốn hiện có theo điều khoản chuyển tiếp 12 tháng của Thông tư 38/2026.
4. Nếu doanh nghiệp thuộc tập đoàn có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu EUR trở lên: tính lại giá trị thực của các ưu đãi thuế đang hưởng và đánh giá khả năng tiếp cận Quỹ Hỗ trợ đầu tư.
5. Đánh dấu mốc 10/7 hằng năm nếu dự án đủ điều kiện nhận hỗ trợ từ Quỹ.
6. Lên kế hoạch chuyển lợi nhuận sớm, đồng thời lưu ý nghĩa vụ thông báo cho cơ quan thuế trước ít nhất 07 ngày làm việc.
7. Kiểm tra nghĩa vụ kê khai chủ sở hữu hưởng lợi: doanh nghiệp thành lập trước ngày 01/7/2025 mà chưa bổ sung thông tin có thể bị phạt tới 100 triệu đồng.