Nhà đầu tư nước ngoài mua lại một chuỗi cửa hàng cần giữ cho các cửa hàng hoạt động liên tục trong khi chờ giấy phép. Bài viết giúp bên mua lập lịch hồ sơ và chuẩn bị tài liệu ngay từ giai đoạn đàm phán.

Lưu ý về bài viết

Khi nhà đầu tư nước ngoài mua lại một doanh nghiệp bán lẻ trong nước, doanh nghiệp đó phải xin Giấy phép kinh doanh và giấy phép cho từng cửa hàng đang hoạt động. Doanh nghiệp phải nộp hồ sơ trong 30 ngày kể từ ngày giao dịch được chấp thuận. Trong thời gian chờ giấy phép, doanh nghiệp được tiếp tục bán lẻ tại các cửa hàng hiện có trong tối đa 12 tháng.

Nội dung mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.

1. Doanh nghiệp bán lẻ được mua lại phải xin giấy phép như doanh nghiệp FDI

Giả định một nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần hoặc phần vốn góp của một công ty Việt Nam đang vận hành chuỗi cửa hàng. Sau giao dịch, công ty trở thành doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, hoặc có tỷ lệ sở hữu nước ngoài đến mức phải đáp ứng điều kiện và thủ tục đầu tư như nhà đầu tư nước ngoài. Trong cả hai trường hợp, công ty phải xin hai loại giấy phép sau:

  • Giấy phép kinh doanh cho quyền phân phối bán lẻ;
  • Giấy phép lập cơ sở bán lẻ để từng cửa hàng đang hoạt động được tiếp tục hoạt động.

Theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP, công ty nộp hồ sơ cấp giấy phép cho cửa hàng tại Bộ Công Thương, và hồ sơ đi qua nhiều bước giữa Bộ và Sở Công Thương. Theo Nghị định 342/2026/NĐ-CP, công ty nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đặt cửa hàng. Nghị định 342 cũng bổ sung quy định cho phép cửa hàng tiếp tục hoạt động trong thời gian chờ giấy phép.

2. Công ty phải tuân thủ hai mốc thời gian sau khi giao dịch được chấp thuận

Cả hai mốc đều được tính từ ngày cơ quan đăng ký đầu tư xác nhận nhà đầu tư nước ngoài đáp ứng điều kiện góp vốn, mua cổ phần hoặc mua phần vốn góp. Ngày này ghi trên văn bản thông báo của cơ quan đăng ký đầu tư hoặc trên giấy tờ pháp lý tương ứng.

  • Trong 30 ngày, công ty nộp hồ sơ xin Giấy phép lập cơ sở bán lẻ để các cửa hàng được tiếp tục hoạt động.
  • Trong tối đa 12 tháng, công ty được tiếp tục bán lẻ tại các cửa hàng đang hoạt động cho đến khi được cấp Giấy phép kinh doanh và Giấy phép lập cơ sở bán lẻ.

Thời hạn 30 ngày là ngắn so với khối lượng hồ sơ cần chuẩn bị. Vì vậy, bên mua nên chuẩn bị hồ sơ giấy phép song song với hồ sơ đăng ký góp vốn, mua cổ phần, không nên chờ đến khi giao dịch được chấp thuận.

3. Hồ sơ cho từng cửa hàng dựa trên báo cáo tài chính đã kiểm toán

Hồ sơ xin Giấy phép lập cơ sở bán lẻ để cửa hàng được tiếp tục hoạt động gồm:

  • đơn đề nghị theo mẫu;
  • bản giải trình cho từng cửa hàng, nêu địa chỉ, mô tả khu vực sử dụng và việc địa điểm đáp ứng quy định về đất đai, quy hoạch, xây dựng, phòng cháy chữa cháy, an toàn giao thông và vệ sinh môi trường, kèm tài liệu về địa điểm;
  • tình hình kinh doanh, kế hoạch kinh doanh, nhu cầu lao động và đánh giá tác động kinh tế, xã hội của từng cửa hàng;
  • kết quả kinh doanh của từng cửa hàng và báo cáo tổng hợp kết quả kinh doanh của công ty, đều dựa trên báo cáo tài chính đã kiểm toán của năm gần nhất;
  • văn bản của cơ quan thuế xác nhận công ty không còn nợ thuế quá hạn, cấp không quá 06 tháng trước ngày nộp hồ sơ;
  • bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy phép kinh doanh nếu có, và giấy chứng nhận đăng ký chi nhánh, địa điểm kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư của từng cửa hàng.

Công ty chỉ nộp tài liệu về thuế và các bản sao khi cơ quan cấp phép không khai thác được thông tin này trên cơ sở dữ liệu. Nếu một cửa hàng thuộc trường hợp phải kiểm tra nhu cầu kinh tế, bản giải trình phải có thêm phần giải trình các tiêu chí kiểm tra.

Trước giao dịch, bên mua nên kiểm tra hai điểm có thể làm chậm hồ sơ:

  • báo cáo tài chính năm gần nhất của công ty mục tiêu đã được kiểm toán hay chưa;
  • từng cửa hàng có đủ giấy tờ về xây dựng và phòng cháy chữa cháy hay không.

4. Với chuỗi cửa hàng lớn, cơ quan cấp phép phải lấy ý kiến Bộ Công an và Bộ Quốc phòng

Cơ quan cấp phép xem xét hồ sơ và địa điểm cửa hàng trong 14 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ đủ và hợp lệ. Nếu chuỗi cửa hàng được mua lại đạt một trong các ngưỡng dưới đây, cơ quan cấp phép gửi hồ sơ lấy ý kiến Bộ Công an và Bộ Quốc phòng về an ninh quốc gia:

  • 100 cơ sở có diện tích bán hàng dưới 500 mét vuông;
  • 50 cơ sở có diện tích bán hàng từ 500 đến dưới 3.000 mét vuông;
  • 30 cơ sở có diện tích bán hàng từ 3.000 mét vuông trở lên.

Hai Bộ trả lời trong 14 ngày làm việc. Sau khi nhận đủ văn bản của hai Bộ, cơ quan cấp phép cấp giấy phép trong 03 ngày làm việc. Nếu một trong hai Bộ không chấp thuận, cơ quan cấp phép từ chối cấp phép. Vì vậy, với giao dịch mua lại chuỗi lớn, bên mua nên đưa việc hai Bộ có ý kiến chấp thuận vào điều kiện của hợp đồng mua bán. Nếu không thể, bên mua ít nhất nên có kế hoạch xử lý cho trường hợp giấy phép bị từ chối.

5. Giấy phép và hồ sơ có từ trước ngày 18/10/2026 được xử lý theo quy định chuyển tiếp

Tình huốngCách xử lý theo Nghị định 342
Doanh nghiệp đã có Giấy phép kinh doanh, Giấy phép lập cơ sở bán lẻDoanh nghiệp tiếp tục thực hiện các hoạt động đã được cấp phép
Doanh nghiệp đã có giấy phép và muốn điều chỉnh nội dung giấy phépDoanh nghiệp làm thủ tục điều chỉnh theo Nghị định 342. Giấy phép mới ghi lại nội dung đã được cấp và nội dung mới được điều chỉnh
Địa chỉ trụ sở hoặc cửa hàng thay đổi do sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnhDoanh nghiệp tiếp tục dùng giấy phép đã cấp, không phải làm thủ tục điều chỉnh
Doanh nghiệp có giấy chứng nhận ghi nhận hoạt động mua bán hàng hóa hoặc lập cơ sở bán lẻ từ trước ngày 15/01/2018, nhưng chưa có giấy phépKhi doanh nghiệp đề nghị điều chỉnh nội dung liên quan, doanh nghiệp làm thủ tục theo Nghị định 342 và được cấp giấy phép ghi lại nội dung đã có
Hồ sơ đã được cơ quan cấp phép tiếp nhận trước ngày 18/10/2026Cơ quan cấp phép giải quyết theo Nghị định 09/2018 và Nghị định 146/2025/NĐ-CP
Hồ sơ nói trên chưa đầy đủ, hợp lệNhà đầu tư bổ sung trong tối đa 06 tháng kể từ ngày cơ quan cấp phép yêu cầu. Quá thời hạn này, hồ sơ được giải quyết theo Nghị định 342

Nghị định 342 không có quy định chuyển tiếp riêng cho doanh nghiệp đang làm đại lý bán hàng cho người tiêu dùng mà chưa có giấy phép bán lẻ. Từ ngày 18/10/2026, hoạt động này được xem là bán lẻ. Doanh nghiệp nên xin giấy phép sớm, như phân tích trong bài Đại lý bán lẻ của doanh nghiệp FDI nay là hoạt động bán lẻ.

6. Doanh nghiệp phải duy trì giấy phép sau khi được cấp

Doanh nghiệp phải báo cáo hai lần mỗi năm. Báo cáo về tình hình hoạt động mua bán hàng hóa được nộp trước ngày 15 tháng 01 cho kỳ báo cáo năm và trước ngày 15 tháng 7 cho sáu tháng đầu năm. Doanh nghiệp cũng phải cung cấp tài liệu, giải trình khi cơ quan nhà nước yêu cầu.

Doanh nghiệp phải thông báo cho cơ quan cấp phép khi tạm ngừng hoạt động. Doanh nghiệp được tạm ngừng hoạt động mua bán hàng hóa hoặc tạm ngừng một cửa hàng trong tối đa 12 tháng. Trong 10 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan đăng ký kinh doanh xác nhận việc tạm ngừng, doanh nghiệp gửi bản sao giấy xác nhận cho cơ quan cấp phép.

Nếu doanh nghiệp không duy trì được điều kiện đã được cấp phép, cơ quan cấp phép thông báo tạm ngừng hoạt động. Doanh nghiệp có 12 tháng để khắc phục. Nếu không khắc phục được, cơ quan cấp phép chấm dứt hoạt động đó.

Giấy phép có thể bị thu hồi. Cơ quan cấp phép thu hồi giấy phép trong các trường hợp chính sau:

  • Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư của dự án liên quan, bị thu hồi;
  • hồ sơ xin cấp, điều chỉnh, cấp lại hoặc gia hạn giấy phép có nội dung giả mạo;
  • doanh nghiệp ngừng hoạt động, hoặc ngừng hoạt động một cửa hàng, quá 12 tháng mà không báo cáo cơ quan cấp phép;
  • doanh nghiệp không thực hiện báo cáo định kỳ trong 24 tháng liên tiếp;
  • doanh nghiệp không gửi báo cáo, tài liệu theo yêu cầu sau 03 tháng kể từ ngày hết hạn;
  • doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm hành chính đến 03 lần trong 12 tháng do vi phạm nội dung của giấy phép;
  • với cửa hàng phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, doanh nghiệp không có giấy chứng nhận này sau 24 tháng kể từ ngày được cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ, hoặc sau 12 tháng nếu không báo cáo cơ quan cấp phép.

Doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép không được xin cấp lại giấy phép đó trong 02 năm. Trong 14 ngày làm việc kể từ ngày quyết định thu hồi có hiệu lực, doanh nghiệp phải hoàn trả bản chính giấy phép cho cơ quan cấp phép.

7. Những việc bên mua và doanh nghiệp nên làm

  • Lập danh sách cửa hàng của công ty mục tiêu trước khi ký hợp đồng, với diện tích bán hàng, loại hình, thời hạn thuê và giấy tờ về xây dựng, phòng cháy chữa cháy của từng cửa hàng.
  • Đối chiếu số lượng và diện tích cửa hàng với các ngưỡng 100, 50 và 30 cơ sở, để biết giao dịch có phải qua ý kiến Bộ Công an và Bộ Quốc phòng hay không.
  • Yêu cầu bên bán cung cấp báo cáo tài chính đã kiểm toán của năm gần nhất và xác nhận nghĩa vụ thuế trước ngày hoàn tất giao dịch.
  • Chuẩn bị hồ sơ giấy phép trước ngày giao dịch được chấp thuận, để nộp trong 30 ngày.
  • Theo dõi mốc 12 tháng kể từ ngày giao dịch được chấp thuận. Nếu gần đến mốc này mà giấy phép chưa được cấp, doanh nghiệp cần làm việc với cơ quan cấp phép về hồ sơ.
  • Sau khi có giấy phép, lập lịch báo cáo hai kỳ và lịch gia hạn cho từng Giấy phép lập cơ sở bán lẻ theo thời hạn thuê địa điểm.

Đọc tiếp trong chuỗi bài Nghị định 342/2026 về mua bán hàng hóa của doanh nghiệp FDI